Burdinaren bideak. Zeraingo iturburuetatik Legazpiko burdinoletara
Barnera zaitez burdinaren jatorrian, Zeraingo meategi historikoak eta Mirandaolako burdinola lotzen dituen esperientzia paregabe baten bidez. Zeraindik ateratako burdin minerala Legazpiko burdinoletaraino nola garraiatzen zen ezagutzeko ibilbide liluragarria, bertan, mende batzuk lehenago, gure arbasoen eguneroko bizitzarako eta lanerako ezinbesteko burdin bihurtzen zena.
Bizipen hau Aizpeako meatze-barrutian hasiko da, Burdinaren Mendia delakoan, Aizkorri-Aratz Parke Naturalaren bihotzean dagoen gune natural eta historiko ikusgarrian. Galerietan, antzinako meatze-bideetan eta ustiategien hondarretan barrena, Erdi Arotik eta Aro Modernotik minerala nola erauzten zen ezagutuko dute bisitariek, baita jarduera horrek eskualde osoko paisaia, ekonomia eta bizimodua sakonki nola markatu zituen. Mineral hori Legazpiko burdinoletara artadietako bideetatik edo peabideetatik iristen zen.
Bisitak Mirandaolako burdinolan jarraituko du, bertan burdinak bizia hartuz. Han, meategietan ateratako minerala uraren indarraren, suaren eta olagizonen ezagutzaren bidez nola eraldatzen zen ikusiko dugu. Mailu erraldoiaren hotsak eta antzinako makineria martxan jartzeak euskal historiako lanbide garrantzitsuenetako bat ulertzeko aukera emango dute.
Gainera, bizipena olagizon-pintxo gozoarekin amaituko da, sutan erretako txistorraz, baserriko ogiz eta sagardoz osatua.
Ibilbidean zehar parte-hartzaileek elkarrekin estu lotutako bi eremu konektatu ahal izango dituzte: mendia eta burdinola, jatorria eta eraldaketa, erauzketa eta artisau lana. Aukera aparta burdinak gure lurraldearen garapen industrial, sozial eta kulturalean izan zuen garrantzia ulertzeko.
Jardunaldiak ondare industriala, paisaia, memoria historikoa eta tradizioa batzen ditu, burdina bailarako motor handienetako bat bihurtu zuten belaunaldi askoren lana eta gaitasun teknikoa aitortuz.
