Anjel Lertxundi: "Es muy importante escribir libros que hablen de nuestras cosas"

  • Anjel Lertxundi:
    Argazkia: Dani Blanco.
argia.eus

  • Fecha24 de Febrero
  • Temática Literatura

Eguna guztiz argitu da Getarian; frontoi irekian ez da inor ari jolasean oraindik. Kaioak entzuten dira. Bederatzietako kanpaiak jotzear dira. Itzulerako urratsa abiatu dugu; pauso lasaiagoan goaz, giro epeltzen hasiak eta gai libreagoan aritzeko aukerak hartaratuta.

Walter Benjamin, Baudelaire, Vila-Matas… Robert Walserren Der Spaziergang (Paseoa) da paradigmatikoa. Hor ez baitu paseoa, edo ibilia, inspirazioarako erabiltzen, baizik eta literatur gai bihurtzen baitu bere paseo bat. Izan duzu halako tentaldirik?

Ez, oro har, ez. Zutaberen batean azaldu da nire paseorik, badaude aipamen inplizituak, ibilian sortutako ideienak eta abar, baina esplizituki ez dut inoiz egin.

Walserren Der Spaziergang ez dago euskaraz.

Ez, nik dakidala ez behintzat. Walserrena bakarra dago euskaraz: Jakob von Gunten (1909). Edorta Mataukok itzulia (Erein). Ondo legoke bestea ere euskaratzea…

Sekula ez duzu ikusi zeure burua langintza horretan?

Egin ditut itzulpen batzuk, baina neure burua itzultzaile bezala ez dut ikusten, ez. Gainera ni oso baldarra naiz beste hizkuntzetarako.

Baldarra? Lauzpabost hizkuntza menderatzen dituzu, eta latina…

Tira, menderatzea asko esatea da, moldatzen naiz, baina ez naiz azkarra kontu horietarako; azken urte luzeetan entzumen arazoak ere baditut, eta horrek ere asko eragiten du. Irakurtzeko moldatzen naiz errazago.

Jarriko bazina, zein liburu ekarriko zenuke euskarara?

Asko itzuliko nituzke, horietako batzuk badaude jada itzulita. Amets ia inposibletzat daukat, baina askotan pasatu zait burutik italieratik Carlo Emilio Gaddaren Quer pasticciaccio brutto de via Merulana ekarriko nukeela. Detektibe gisako liburu bat da, baina modu guztiz puskatzailean idatzia. Italierarekin jolas handia egiten du, modu sortzaile batean, era apurtzailean. Aparta da. Italieraz zaila da, eta euskarara ekartzea zaila litzateke. Badakit ez dudala sekula santan egingo, baina ariketa ederra litzateke, hizkuntzatik beretik sortzeko.

Montale euskaratu zenuen Munduko Poesia Kaierak bildumarako. Italieratik hura ere, poesian. Zer nolako ariketa izan zen hura?

Gogoratzen naiz Montaleren poema bat itzultzen ari nintzela konturatu nintzela bi klabetan irakur zitekeela ale bera: arrantzale giroko hizkeran irakur zenezake batetik, eta nekazari landatar hizkeran, bestetik. Poema horretako lexikoan hainbat hitz polisemiko baitago. Eta, berdin izan liteke lehorreko poema bat, edo itsas-girokoa. Adibide bat albero hitza da. Adiera bat du zuhaitza edo arbolarena, eta bestea, mastarena, itsasontziarena. Jolas hori da, hain zuzen ere, itzultzen zaila dena, eta erronka polita aldi berean. Jolas hori gabe poemak ez du balio handirik.

Leer información completa en el sitio web de la fuente

Euskadi, bien comn