Cada vez hay ms ingls en el paisaje del arte contemporneo vasco

  • Cada vez hay ms ingls en el paisaje del arte contemporneo vasco
    Mladen Stilinovicen An Artist Who Cannot Speak English Is No Artist obra (1992). GALERIE MARTIN JANDA
berria.eus

  • Fecha30 de Marzo
  • Temática Artes visuales

Euskal Herriko arte garaikidearen paisaian gero eta ingeles gehiago ikustera ohitu da bisitaria, obren izenburuetatik hasita; euskarazkoak, aldiz, urriak dira oso. Hizkuntza eta artea elkartzen dituen errealitate baten islatzat har daiteke.

Ez da erraza adierazpen plastikoaren eta hitzezko lengoaiaren arteko bidegurutzean paratzea. Hamaika zehar lerrok gurutzatzen dute, eta konplexua da norabide argi bat ikustea. Artearen praktikak bere lengoaia propioa baitu. Arteak historikoki desafio egin diolako hitzek mundua eta haren esanahiak emateko duten moduari. Edo, Oier Etxeberriaren hitzetan jarrita, «artearen lan prozesuari atxikita dagoen zerbait delako hizkuntzaren mekanismoa zalantzan jartzea». Eta, hala ere, arte sistema orok sortzen du bere hitz jarioa, etengabe. Sistema gero eta globalagoa da hori, eta hor urtzen dira artisten hitzezko munduak. An Artist Who Cannot Speak English Is No Artist (Ingelesez hitz egin ezin duen artista ez da artista). Mladen Stilinovic artista serbiarrak eraman zuen mezua oihalean egindako izen bereko bere obrara, 1992an. Arte garaikidea eta komunikazio bide berriak kasik bereizezin bihurtzen hasiak ziren ordurako, eta jakina da: ingelesa da hor hizkuntzetan hizkuntza.

«Zer hizkuntzatan izendatzen den obra, asko esaten du. Zuk aukeratzen duzu». Zaloa Ipiñaren hitzak dira. Artista da, eta, hain justu, hizkuntza gutxituen eta arte garaikidearen arteko erlazioez ari diren obra batzuk ditu orain ikusgai, Bilboko Euskal Museoan, Gorreri bisuala erakusketan. Euskaran oinarrituta, langai bihurtu du hizkuntza oraingoan; baina bere lanaren inguruko edukia sortzean euskarara oro har jotzen duela dio. Eta jabetzen da horrek korrontearen kontra jartzen duela. «Egunero ikusten dut hizkuntza hegemonikoetara jotzen dutela artistek, baita euskaldunek ere, batez ere ingelesera. Niri euskara zergatik erabiltzen dudan galdetzen didate, euskara ez dutela denek ulertzen. Ahaztu egiten dugu, baina ingelesa ere ez». Apaingarririk gabe azaltzen du bere hautua: «Hobeto identifikatzen naiz hala nire lanarekin. Nire hizkuntza delako egiten dut, sinpleki».

Gaur egungo artista askoren joera ingeleserakoa izatea, egungo testuingurua ikusita, ulergarria zaiola dio Mikel Onandia arte historialariak. «Artea gizarte baten isla da; sistema globalizatu eta postkapitalista batean garatzen da. Ingelesa nagusi izatea ulertzekoa da, artistek beren lana klabe lokalen eta globalen arabera egiten baitute, eta ohikoa da munduan zehar bidaiak eta egonaldiak egitea». Eta Stilinovicen lana ekarri du gogora: «Esajeratua bai, baina nahiko bisionarioa da».

Leer información completa en el sitio web de la fuente

Euskadi, bien comn