AITA MARI filmean, Javi Juliok kontatzen du Itsas Salbamendu Humanitarioa (SMH) izeneko GKEak atunontzi zahar bat erreskate-ontzi bihurtu duela, eta Mediterraneoko urak zeharkatzeko eta itsasontzi prekarioetan gatazka-lekuetatik ihes egiten duten 80 pertsonari laguntzeko baimena lortu arte izandako arazo burokratikoak kontatzen ditu.
Zuzendariak uko egin die irudi dramatikoenei, eta Europak mugen inguruan duen politikaren ondorio tragikoak modu didaktiko batean erakustea erabaki du. Zuzendariak, halaber, itxaropen-mezu bat zabaltzen du, ezezaguna den hori eta atzerritarra arbuiatzearen ingurukoa. Zinemagile donostiarrak azaldu moduan, "Ez da itsasoko erreskatearen epikari buruzko dokumentala. Aipagai ditu jende xume eta anonimoa aldatu egiten dela, eta haien aurreko bizitza utzi eta estatuek egin beharko luketen lana egiten dutela".
AITA MARIk Eusko Jaurlaritzaren laguntza instituzionala du (Berdintasun, Justizia eta Gizarte politiketako Sailaren bitartez), baita Gipuzkoako, Bizkaiko eta Arabako Aldundien laguntza ere. Laboral Kutxaren laguntza berezia ere badu, baita Orona Fundazioaren, Irizar Fundazioaren, Rosa Luxemburgo Fundazioaren eta ELA Sindikatuaren laguntza ere.
Itsas Salbamendu Humanitarioa (SMH) elkartea 2015ean sortu zen Mediterraneoan bizi den krisi humanitarioari erantzuteko. Bere lana, egunero Kios uhartera iristen ziren dozenaka txalupari laguntza emanez hasi zuen. 2016an Europar Batasunak eta Turkiak sinatutako “lotsaren ituna” delakoaren ondoren, beste GKE batzuekin elkarlanean hasi zen Lifefiline itsasontzi ozeanografikoan. Bost misioren ondoren, kideek beren itsasontzi porpioa eskuratzea erabaki zuten: Aita Mari izenekoa. Izen hori eman zioten Jose Maria Zubiaren omenez; 1866an hiru arrantzale erreskatatzerakoan hil zen.
Julioren zintan dokumentatutako itsasontziaren lehen misiotik, Aita Marik itsasoan galdutako 400 pertsona baino gehiago erreskatatu ditu. Azken 105ak Mediterraneoko uretan, urriaren 20an; horien artean 22 adin txikikoak ziren. Sei egun geroago, ontzia Trapani-n (Sizilia) lehorreratu zen, eta Gurutze Gorriko kideek artatu zituzten. Aita Mari ontziko tripulatzaileek egin beharreko berrogeialdiaren ondoren, itsasontzia azaroaren 2an (asteartean) abiatu zen, 17:00etan, Burrianako porturantz (Castello), han baitu ezarrita bere operazio-basea.
Sinopsia
Stella Maris Berria izeneko itsasontzia desegiteko atunontzia da. Hala ere, Iñigo Mijangosek eta Iñigo Gutierrezek, Itsas Salbamendu Humanitarioa izeneko GKEko bi kidek, ezohiko ideia bat izan dute: arrantza-ontzia erreskate-ontzi bihurtzea, Mediterraneo itsasoan itotzen diren errefuxiatuak salbatzeko. Horrela jaio zen Aita Mari.
AITA MARIk itsasontziaren bi urtetik gorako odisea kontatzen du, berreraiki zenetik lehen erreskatea amaitu arte.
Langileen eta boluntarioen laguntza eskuzabalari esker egin ziren berregokitze lan zailen ondoren, tripulazioak sekulako eragozpenari aurre egin beharko zion: Espainiako Gobernuak ukatu egin zion itsasoratzeko baimena. Dokumentalak traba burokratikoen arrazoiak eta Aita Mariren misioak galarazteko erabakian ezkutatzen diren interes europarrak argitzen ditu.
Handik ia urtebetera, tripulazioak egoera desblokeatzeko eta itsasoratzeko bidea aurkitu zuen. Mediterraneora helduta, Libiak (huts egin duen estatua) zaintzen duen leku batean pateren bila hasi ziren. Irudiek erreskate bat erakusten dute, baita Libiako patruila batekin izandako tentsio handiko topaketa bat ere.
AITA MARI herritar anonimoek gerratik eta gosetetik ihes egiten duten pertsonei laguntzeko egindako ahalegin kolektiboaren historia da.
Zuzendaria
Gizarte Hezkuntzatik dator Javi Julio (Donostia, 1978). Hamar urtez foto-kazetaria izan zen The Guardian, El País eta Euronews hedabideetan, besteak beste. 2015ean, Invierno en el Donbass dokumentala egin zuen. Horretan, Ukraina ekialdeko gerran biztanleria zibilak pairatutako sufrimendua kontatzen du. 2015ean, halaber, Zaatari Taekwondo School film labur dokumentala zuzendu eta ekoitzi zuen, Jordaniako Zaatari errefuxiatuen kanpamenduko taekwondo-eskola txiki bati buruzkoa.
2016an bere lehen luzapen ertaineko film dokumentala aurkeztu zuen: Just Wait (Enkarzine Film Laburren Nazioarteko Jaialdiko dokumental onenaren saria). Horretan, errefuxiatuen bizi-baldintzak kontatzen ditu, Europar Batasunaren eta Turkiaren arteko itunaren ondorioz, baita euskal GKEek Greziako Kios uhartean egindako lana ere.
Aurten, 113 film luzea zuzendu du Santi Donairerekin batera, Francoren diktadurak hildako pertsonen senide talde baten borrokari buruzkoa.
2018an, Room 601 of City Plaza film labur dokumentala aurkeztu zuen; Atenasko City Plaza hotelean egon ziren zenbait errefuxiatu afganiarren historia, 2019ko Santurtzineko film labur dokumental onenaren saria, eta 2019ko Minidoc jaialdiko film labur dokumental onenaren saria.
2021ean AITA MARI estreinatuko du.
Produkzio etxea
NERVIO Donostian dagoen ekoiztetxe independente bat da, 2014. urtean sortua gizarte-izaerako argazki-proiektuak eta ikus-entzunezkoak lantzeko, sormen kolektibo eta indibidualaren aldeko apustua eginez.
Arduradunek mundua ikuspuntu ezberdinetatik behatu nahi dute, "titularretatik haratago ikusteko eta errealitateetan sakontzeko, beren baitan dauden giza historiak ezagutze aldera. Inguratzen gaituen munduaren lekuko izateaz gain, subjektu aktiboak izatearen aldeko apustua egiten dugu, gure gizartea, horretan gertatzen diren bidegabekeriak eta kontraesanak ulertzeko garaian interpretatzen eta harri koxkorra jartzen duten subjektu aktiboak".
Banatzailea
Atera Filmsek zinema independentea banatzen eta ekoizten du. Film luzeekin eta egile- dokumentalekin lan egiten du; nazioarteko jaialdietan ibilbide luzea duten filmak. Horien artean, Jayro Bustamanteren LA LLORONA eta Andres Wooden ARAÑA. Eta, halaber, gizarte-arloko lanak; besteak beste Amaia Merinoren eta M.A. Llamasen Non dago Mikel dokumentala.
Fitxa
